حسين مير حيدر

9

معارف گياهى ( فارسى )

در گياه يك مادهء ليكيريتىژنين چالكون « 1 » وجود دارد كه داراى خاصيت رفع اسپاسم مىباشد . عمل و اثر گليسريزيك‌اسيد و گليسيرتينيك‌اسيد موجود در شيرين‌بيان شبيه اثر هورمونهاى آدرنال « 2 » ، دزوكسى كورتىكوسترون « 3 » و هايدروكورتيزون « 4 » است . در گياه همچنين وجود چالكون گلىكوزيد « 5 » ، ايزوليكيريتين و نئوايزوليكيريتين « 6 » تأييد شده است . گزارش شده كه دانه‌هاى گياه نيز داراى خواص دارويى است . [ S . G . I . M . P . ] . خواص - كاربرد در چين مرسوم است كه ريشه‌هاى گياه را در بهار يا پاييز از خاك بيرون آورده شسته و تميز نموده و به‌طور طبيعى و يا با كمى عسل گرم مىكنند تا حدى كه به دست نچسبد و سپس مصرف مىكنند . استوارت « 7 » و ريد « 8 » در يادداشتهاى خود نوشته‌اند كه شيرين‌بيان پس از ژين‌سنگ از مهمترين و پرخاصيت‌ترين داروهاى چينى است و عملا در تمام داروخانه‌ها عرضه مىشود و در تعداد زيادى از نسخه‌هاى دارويى به عنوان جزء تعديل‌كننده و اصلاح‌كننده وارد مىشود . معتقدند كه از داروهاى جوان‌كنندهء انسان است و اثرش براى مدت مديدى مىماند . تونيك و ضد سم قوى و نيروبخش است و براى نرم كردن سينه مفيد است . استوارت معتقد است كه خواص دارويى در شاخه‌ها و گل آن چندان فرقى با ريشهء آن ندارد ، ولى در طب جديد از گرد ريشه و ساقه‌هاى زيرزمينى آن براى رفع ناراحتىهاى طحال و جراحت گلو و در مورد بچه‌هاى نوزاد كه داراى جوش و كورك و ناراحتىهاى پوستى هستند تجويز مىشود [ چونگ يائوچى ] . خوردن عصارهء مايع ريشه ( آب حاصل از خيس كردن ريشه در آب و يا دم‌كردهء ريشه ) در 90 درصد موارد براى معالجهء زخمهاى اثنىعشر

--> ( 1 ) . Liquiritigenine chalcone ( 2 ) . Adrenal hormones ( 3 ) . Deso xycorticosterone ( 4 ) . Hydrocortisone ( 5 ) . Chalcone glycoside ( 6 ) . Neoisoliquiritin ( 7 ) . Stuart ( 8 ) . Read